Тывада хөй ажыл-чорудулгалыг төп 10 чыл болган
Республиканың девискээринде хөй хүлээлгелиг төп тургустунгандан бээр 10 чыл эрткен. Ук төптер хамаатыларның болгаш күрүнениң аразында удур-дедир харылзааның, күрүне ачы-дуза чедирериниң база бир кол адыры апарганы чугаажок. Чоокка чедир чаңгыс-ла ама саазын шынзылга дээш аңгы-аңгы албан черлеринге чедип, ону бүдүн хүн дургузунда оочурлап тургаш ап турганывыс сагындырып кээр. Амгы үеде магалыг-дыр. Дыка хөй күрүне ачы-дузазын чүгле чаңгыс адрестен ап болур апарган. А ында аныяк ажылдакчылар чонга таарымчалыг байдалды тургузар дээш кызымаккай ажылдап чоруурлар.
Тодаргайы-биле таныжар болза, хөй хүлээлгелиг төп тывага 2011 чылдың август айда ажыттынган. 2011 чылдың август 11-ден 2013 чылдың август 10-га чедир ук төп «чаңгыс эжик» азы «чаңгыс көзенек» тургузуу-биле ажылдааш, 173150 хамаатыны хүлээген. Бо тургузугнуң эки талазы – тускай өөредилгени эрткен ажылдакчы херек апарза, шупту адырларның күрүне ачы-дузазын чедирип билир болур. Бо таварылгада тускай өөренген специалистиң хамаатылар-биле ажылы үре-түңнелдиг болуру чугаажок.
Хөй хүлээлгелиг төптүң кол сорулгазы – күрүне болгаш муниципалдыг ачы-дуза чедирилгезин хамаатыларга чогумчалыг кылдыр хандырары. Эвилең-ээлдек ажылдакчылар, таарымчалыг чырык-чылыг оран-сава, амгы үениң дериг-херексели ачы-дузаны эвээш үе дургузунда чедирер арганы берип турар.
Ында «моондак чок ажылчын байдал» тургустунган. Экономиктиг саарылгаларны, ажыл-херекчи керээлерни, янзы-бүрү документ-саавырларны аңаа хары угда кылып болур. Ук төптерни тургусканы эрге-чагырга органнарының ажыл-ижинге база дөгүм болуп, чон-биле кады ажылдажылганың шынары экижээн.
10 чыл иштинде Тываның хөй хүлээлгелиг төвүнде кандыг чаартылгалар болганыл?
2013 чылда:
Күрүне болгаш муниципалдыг ачы-дузаны чедирерде, «чаңгыс эжик» тургузугдан «чаңгыс көзенекче» шилчээни.
2014 чылда:
- төптүң информастыг системазын автоматчытканы;
- электроннуг оочурнуң системазын кииргени;
- ведомстволар аразының электроннуг кады ажылдажылгазының системазын кииргени;
- планшет таварыштыр күрүне болгаш муниципалдыг ачы-дузаның шынарын үнелээри болгаш дараазында ол-ла херексел езугаар медээлер-биле ажылдаары;
- күрүне ачы-дуза порталынга халаска кирерин хандырган;
- территориалдыг салбырларда ажылчын олуттарны чаңгыс аай «мээң документилерим» бренд езугаар дерээни.
2015 чылда:
- чаңгыс аай телефон ханыдырылгазының төвүн тургускан;
- республиканың девискээринде хөй хүлээлгелиг төптерниң четкилерин кылып дооскан;
- смс-дыңнадыглар дузазы-биле ажылдың шынарының үнелелин организастаан;
2015 чылда республиканың кожуун төптеринге 17 территориалдыг салбырларны ажыткан болгаш, 41 ырактан ажылчын олуттарны болгаш Кызыл хоорайга төлээни тургускан.
2016 чылда:
- mfcrt.ru сайтыга онлайн консультацияны болгаш удур долгаар чагыгны ажыл-чорудулгаже киирген;
- хамааты турар черинден хамаарылга чокка күрүне ачы-дузазын ап болур;
- коворкинг-төптүң баазазынга биче болгаш ортумак сайгарлыкчыларга «көзенек» ажыттынган;
- 7 муниципалдыг ачы-дуза немешкен.
2017 чылдың август айда «Норзинде» «МФЦ бизнеске» деп офис ажыттынган. Амгы үеде ук офис ооң мурнунда Улусчу банкының турган оран-савазында көжүп келген.
Бо офистиң ажыл-чорудулгазы чүгле сайгарлыкчылар болга юридиктиг албан черлери-биле харылзаалыг.
2018 чылда хамаатыларга таарымчалыг болуру-биле «Мобильдиг офис» ажылын эгелээн. Төптүң ажылдакчылары кожуун-суурларже үнүүшкүннерни чорудуп, чондан чагыгларны хүлээп ап турган. 2018 чылдың апрель айда Тываның Көдээ ажыл-агый банкызының баазазынга Ачы-дуза көргүзер төп ажыттынган.
2019 чылда Digit-BI информастыг системаны ажыглалче киирген. Оон аңгыда «Күзелдерден чедиишкинче» деп төлевилелди боттандырган.
2020 чылдың июньдан август айга чедир 67 ажылдакчы дистанциялыг өөредилгени эрткен. Март айда «Ростелеком»-биле «Криптобиокабина» программа-техниктиг комплексти тургузары-биле күрүне кэрээзин чарган. Амгы үеде ол 10 чылдың даштыкы паспорттарын алыр арганы берип турар.
Бо үеде ук албан чери 415 аңгы угланыышкынныг күрүне болгаш муниципалдыг ачы-дузаны чедирип турар.
Хөй хүлээлгелиг төптүң ажыл-чорудулгазы-биле кысказы-биле таныжарга мындыг. Моон алгаш көөрге, оларның ажыл-ижиниң хемчээли-даа улуг, угланыышкыннары-даа хөй. Маңаа быжыг билиг, арга-дуржулгадан аңгыда, шыдамыккай чорук негеттинер. А коллективте ажылдакчылар аныяк назылыг, колдуунда 28 хардан ашпас.
Оларның аразында ук адырда арга-дуржулга кирген аныяктар хөй: директорнуң оралакчызы Арат Хертек 2013 чылда специалист болуп ажылдап эгелээн. Арсен Натпит – программист, 2012 чылда ажылдап кирген. Алдынай Салчак – шыырак билиглиг специалист, Надежда Хомушку – Кызыл кожууннуң салбырында специалист. Бо аныяк ажылдакчылар бүгү угланыышкыннар-биле ажылдап шыдаарын бадыткааннар.
Алена НАН-ХОО.
Чуруктарны
Арслан АРАКЧАА тырттырган.
#МФЦ #10лет #молодыеспециалисты #тыванын_аныяктары
