Тыва дыл - чоннуң өнчүзү
2023 чылдың ноябрь 1-ниң хүнүнде Тыва Республиканың Күрүне байырлалы Тыва дыл хүнүнге тураскааткан «Тыва дылдың хөгжүлдезиниң эчис сорулгалары» деп аттыг VIII шуулганы болуп эртер.
ШУУЛГАННЫҢ БОЛУР ЧУРУМУ
ОКТЯБРЬ 31-де 10.00 ШАКТА
Шуулганның ажылчын кезээ:
БИРГИ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Чаштарның өзүлдезинде болгаш өг-бүле кижидилгезинге төрээн дылдың ролю» (башкарыкчылары, филол.э.к. Аннай Э.К., филол.э.к. Ондар М.В.). Болур чери: ТГШИ-ниң «Өг» хуралдаар залы
Илеткелдер:
Сеглеңмей С.Ф. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң кол специализи «Тѳрээн дылдың чаштарның сайзырап ѳзеринге ужур-дузазы».
Сюрюн А.А. РЭА-ның Дыл эртеминиң институдунда Россияның дылдарын кадагалаар, диргизер болгаш документациялаар эртем тѳвүнүң удуртукчузу, филол.э.к. Видеоилеткел «Тѳрээн дылдың ѳг-бүле кижизидилгезинге ужур-дузазы».
ИЙИГИ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тыва дыл болгаш Интернет» (башкарыкчызы, филол.э.к. Ондар Ч.Г.). Болур чери: «Артха». Дружба 74 а.
Илеткел:
Ондар Ч.Г. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң эртем ажылдакчызы, филол.э.к. «Тыва дыл делегей четкизинде болгаш информастыг технологиялар адырында».
ҮШКҮ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тыва дылдың албан ёзу-биле доктааттынган адырларда болгаш МИЧ-де ажыглалы» (башкарыкчызы, филол.э.к. Саая О.М.). Болур чери: ТГШИ-ниң биче залы.
Илеткел:
Саая О.М. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң башкарыкчы эртем ажылдакчызы, филол.э.к. «Тыва дылдың албан ёзу-биле доктааттынган адырларда болгаш массалыг информация чепсектеринде ажыглалы»
ДӨРТКҮ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тевек-Кежегениң тоолдары» деп номнуң баштайгы таныштырылгазы (башкарыкчылары филол.э.к. Донгак У.А., филол.э.к. Самдан З.Б.). Болур чери: ТГШИ-ниң хуралдаар залы
14.00-17.00 шакта Тываның Улустуң чогаалчызы С.Б. Пюрбюнүң 110 хар оюнга тураскааткан «С.Б. Пюрбю болгаш уран-чечен очулга» эртем-практиктиг конференция. Болур чери: ТГШИ-ниң хуралдаар залы.
НОЯБРЬ 1-ДЕ 14.00 ШАКТА
Болур чери: Улусчу чогаадылга бажыңы
- Шуулганның киржикчилериниң бүрүткели
- Тыва, орус дылдарда очулга номнарының делгелгези
- Шуулганның ажыдыышкыны
- Тыва Республиканың Чазак Даргазыныӊ оралакчызы О.Д. Сарыгларныӊ байыр чедириишкини
- Тыва Республиканың Дээди Хуралының (парламентиниң) Даргазы К.Т. Давааның байыр чедириишкини
- Күрүне шаңналдарын тыпсыр ёзулал.
Пленарлыг хурал:
1-ги илеткел: А.К. Монгуш, Тыва Республиканың Чазак Даргазының оралакчызы «Тыва Республикага 2024-2033 чылдарда тыва дылдың хөгжүлдезинге күрүне деткимчезиниң эчис сорулгалары»
2-ги илеткел: М.В. Бавуу-Сюрюн, Национал школа хөгжүдер институттуң тыва филология лабораториязының кол эртем ажылдакчызы, филол.э.д. «Тывага ийи дылга өөредириниң чугулазы»
3-кү илеткел: У.А. Донгак, ТГШИ-ниң директорунуң эртем талазы-биле оралакчызы, филол.э.к. «Төрээн дылга номчулганың ужур-дузазы».
- Шуулганның шиитпирин хүлээп алыры
🎇Байырлыг кезээ. Уругларга шии Э. Мижит «Төрээн дылым дилеп чор мен» («В поисках родного языка»)
Шуулганның ажылчын кезээ:
БИРГИ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Чаштарның өзүлдезинде болгаш өг-бүле кижидилгезинге төрээн дылдың ролю» (башкарыкчылары, филол.э.к. Аннай Э.К., филол.э.к. Ондар М.В.). Болур чери: ТГШИ-ниң «Өг» хуралдаар залы
Илеткелдер:
Сеглеңмей С.Ф. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң кол специализи «Тѳрээн дылдың чаштарның сайзырап ѳзеринге ужур-дузазы».
Сюрюн А.А. РЭА-ның Дыл эртеминиң институдунда Россияның дылдарын кадагалаар, диргизер болгаш документациялаар эртем тѳвүнүң удуртукчузу, филол.э.к. Видеоилеткел «Тѳрээн дылдың ѳг-бүле кижизидилгезинге ужур-дузазы».
ИЙИГИ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тыва дыл болгаш Интернет» (башкарыкчызы, филол.э.к. Ондар Ч.Г.). Болур чери: «Артха». Дружба 74 а.
Илеткел:
Ондар Ч.Г. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң эртем ажылдакчызы, филол.э.к. «Тыва дыл делегей четкизинде болгаш информастыг технологиялар адырында».
ҮШКҮ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тыва дылдың албан ёзу-биле доктааттынган адырларда болгаш МИЧ-де ажыглалы» (башкарыкчызы, филол.э.к. Саая О.М.). Болур чери: ТГШИ-ниң биче залы.
Илеткел:
Саая О.М. ТГШИ-ниң дыл эртеминиң секторунуң башкарыкчы эртем ажылдакчызы, филол.э.к. «Тыва дылдың албан ёзу-биле доктааттынган адырларда болгаш массалыг информация чепсектеринде ажыглалы»
ДӨРТКҮ ШӨЛЧҮГЕШ:
«Тевек-Кежегениң тоолдары» деп номнуң баштайгы таныштырылгазы (башкарыкчылары филол.э.к. Донгак У.А., филол.э.к. Самдан З.Б.). Болур чери: ТГШИ-ниң хуралдаар залы
14.00-17.00 шакта Тываның Улустуң чогаалчызы С.Б. Пюрбюнүң 110 хар оюнга тураскааткан «С.Б. Пюрбю болгаш уран-чечен очулга» эртем-практиктиг конференция. Болур чери: ТГШИ-ниң хуралдаар залы.
НОЯБРЬ 1-ДЕ 14.00 ШАКТА
Болур чери: Улусчу чогаадылга бажыңы
- Шуулганның киржикчилериниң бүрүткели
- Тыва, орус дылдарда очулга номнарының делгелгези
- Шуулганның ажыдыышкыны
- Тыва Республиканың Чазак Даргазыныӊ оралакчызы О.Д. Сарыгларныӊ байыр чедириишкини
- Тыва Республиканың Дээди Хуралының (парламентиниң) Даргазы К.Т. Давааның байыр чедириишкини
- Күрүне шаңналдарын тыпсыр ёзулал.
Пленарлыг хурал:
1-ги илеткел: А.К. Монгуш, Тыва Республиканың Чазак Даргазының оралакчызы «Тыва Республикага 2024-2033 чылдарда тыва дылдың хөгжүлдезинге күрүне деткимчезиниң эчис сорулгалары»
2-ги илеткел: М.В. Бавуу-Сюрюн, Национал школа хөгжүдер институттуң тыва филология лабораториязының кол эртем ажылдакчызы, филол.э.д. «Тывага ийи дылга өөредириниң чугулазы»
3-кү илеткел: У.А. Донгак, ТГШИ-ниң директорунуң эртем талазы-биле оралакчызы, филол.э.к. «Төрээн дылга номчулганың ужур-дузазы».
- Шуулганның шиитпирин хүлээп алыры
🎇Байырлыг кезээ. Уругларга шии Э. Мижит «Төрээн дылым дилеп чор мен» («В поисках родного языка»)
