Сайзанак
Сайзанакты тыва уруглар шаандан тура ойнап келген. Ам-даа сайзанактап ойнап турар. Кандыг-даа оюн уткалыг болур.
Сайзанактап ойнаары дээрге-ле бичии «өг-бүле» деп ойнаары-дыр. Сайзанактап ойнаарга, эки-ле! Өгнүң боду, коданы, кажаалары, мал-маганы болгаш херекселдери, кожа аалдар база бар. Сайзанактары кожа-кожа аалдар хевирлиг кылдыр кылгылап алгаш, аалдажып, шайлажып ойнаар. Аалга келген аалчыларны ашкарып-чемгерер, эът-чеми-биле хүндүлээр, ооң соонда аалынче үдээр азы ол аалга удудуп хондурар.
Сайзанакты даштыгаа ойнаар. Аңаа каш-даа кижи ойнаар. Колдуунда кожа-кожа аалдар кылдыр сайзанактаар. Уруглар хой-өшкү кадарып чорааш, чараш сай даштар чыып алгаш ойнаар. Ынчангаш бо оюннуң адын сайзанак дээр. Хой кадарчылары эпти-ле сайзанактап ойнаар чораан. Кадарчы уруглар баш бурунгаар хой кадарар черин таарыштыр дугуржуп алгаш ойнаар чораан. Хойну чаңгыс-ла черже үндүруп кадарып турбас, өске-өске черлерже кадарар чүве болганда, ол кадарчыныӊ сайзанаа одар санай каш-даа болур.
Сайзанакты кым-даа үревес, ынчангаш ол дыка үр үе иштинде үрелбейн чыдар. Ону чүгле хат-казыргы үрээр. Сайзанак үрээр кижи болза, улгады бергеш, үрелик, багай бажыңга чурттаар дээр. Сайзанак үрээрге, бодунуң өөн үрээни-биле дөмей болур.
(Д. Э. Мөге-Хүреннии-биле).
«Улусчу ужурлдар» номундан.
Чурук: chinchi-s-aksy.rtyva.ru/?p=978
