Владислав Ховалыг: «Аграржы болуру – тура-сорукту болгаш төрээн черинге ханы ынакшылды негеп турар маадырлыг чорук-тур»
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг октябрьның 11-де Россияда Көдээ ажыл-агый болгаш болбаазырадылга үлетпүрүнүң ажылдакчызының хүнү-биле чаңгыс чер чурттугларынга байырны чедирген.Тываның Баштыңы Макс национал мессенджерде бодунуң каналынга, көдээ ажыл-агыйы чүгле экономиканың бир адыры эвес, а амыдырал-чуртталгазының үндезини болуп турар аграрлыг Тывага байырлалдың онза ужур-дузазын демдеглээн. Регионнуң кадыг-дошкун агаар-бойдузунга «агражы болуру – тура-сорукту болгаш төрээн черинге шынчы ынакшылды негеп турар маадырлыг чорук-тур» деп база демдеглээн.
«Агаар-бойдустуң кандыг-даа байдалынга малының баш санын көвүдедип чоруур малыннарга, чер ажылынга таарымчалыг эвес-даа болза, үнүш ажыл-агыйында чедиишкинниг ажылдап чоруурларга, тус черниң продукциязы-биле чурттакчы чонну хандырып турар бүдүрүлгелерниң специалистерге өөрүп четтиргенимни аңгы илередип тур мен» - деп, ол бижээн.
Тыва бергедээшкиннер турза-даа, Сибирьниң мурнакчы мал ажыл-агыйлыг регионнарының бирээзи деп статузун кадагалап арттырганын Владислав Ховалыг демдеглээн. Регионнуң эрге-чагыргазы ол туружун быжыглаары-биле, мурнады боттандырар «Хойжу» деп чаа төлевилелди тургузар дугайында шиитпирни хүлээп алганын ол сагындырган. «Программа – хой болгаш өшкү ажыл-агыйын хөгжүдеринге, биче ажыл-агыйларны-даа, улуг бүдүрүлгелерни-даа калбартырынга, ажылчын олуттарны тургузарынга идигни берип турар» - деп, ол тайылбырлаан.
Республика Баштыңының даалгазы-биле Тываның Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызының хой болгаш өшкү өстүрүп-көвүдедир дээн малчыннарга күрүне деткимчезиниң хемчээли кылдыр ажылдап кылганы «Хойжу» төлевилелдиң бирги номчулгазын Тываның Чазаанга сайгарып көргенин сагындыраал. Төлевилелди «Наадым-2026» малчыннар байырлалының үезинде таныштырган. Мал ажыл-агыйының хоочуннары болгаш мурнакчылары саналдаан төлевилелдиң чугулазын болгаш үе-шаанда киргенин демдеглеп, аңаа киржир негелделерге хамаарыштыр санал-оналдарын кииргеннер.РФ-тиң Президентизиниң чарлыы-биле тургустунган Көдээ ажыл-агый болгаш болбаазырадылга бүдүрүлгезиниң ажылдакчызының хүнү - Россияда профессионал байырлал. Бо хүнде агроүлетпүр комплекизинге хамааржыр кижи бүрүзүнге: фермерлерге, механизаторларга, агроинженерлерге, экологтарга, биотехнологтарга, селекционерлерге болгаш өске-даа специалистерге байырны чедирер. Ол ышкаш чурттуң Президентизи көдээ ажыл-агый ажылдакчыларынга байырны чедирери чаңчыл апарган. Бо чылын база оларның күш-ажылы дээш өөрүп четтиргенин илереткеш, ада-чурттуң көдээ ажыл-агый адыры амгы берге байдалдарда безин турум болгаш туруштуг хевээр артканын демдеглээн. «Силерниң тура-сорууңар болгаш ажылыңарга бердингениңерниң ачызында Россия делегейде көдээ ажыл-агыйының кол бүдүрүкчүлериниң бирээзи болуп арткан» - деп, Президент демдеглээн.
Бо үеде дыка хөй регионнарда көдээ ажыл-агыйының кол ажылдары доозулган, ынчангаш байырлалды сезоннуң түңнелдерин үндүреринге тураскаадып эрттирип турар. Бүдүрүлгелер байырлыг хуралдарны болгаш корпоративтиг хемчеглерни эрттирип, хоорайлар болгаш суурлар көдээ ажыл-агый ярмаркаларын, техника делгелгелерин, тус чер продукциязының фестивальдарын, байырлал концерттерин болгаш программаларны организастап турар. Тываның муниципалдыг тургузугларынга тус чер продукциязының ярмаркалары база эрткен.
Тыва чазактың медээзи болгаш чуруу
