Интернационалчы найырал дугайында
«Келир чылын ТАР-ның 100 чылынга тураскааткан байырлал болур. ТАР-ның 100 чыл ою дээрге төөгүлүг чылдагаан болур, Урянхай крайның баштыңнары Россияның хүрээлеңинче кирери-биле улуг ажылдарны чоруткан. Бо байырлалды чогуур деңнелге эрттирери чугула. Нациялар херээниң талазы-биле агентилелди чүге тургускан мен. Бис улуг күрүнеде чурттап турар бис, ынчангаш ниити хоойлужудулганы кол болдурар бис. Чүгле Тывада орус дыл талазы-биле күрүне инспектору бар. Ону Өөредилге яамызы чөптүг ажыглавайн турарын демдеглеп тур мен. Моолдуң Увс аймакка орус дылдың бөлгүмнерин ажыдарын уламчылаар. Шак мындыг ажылдарга агентилелдиң үлүг-хуузун киирер. Орус дылга хамаарыштыр алыр болза, ол чүгле күрүне политиказының боттаныдырылгазы эвес, а бистиң ажы-төлүвүстүң келир үеде өөренип, эртем чедип алырынга хүн бүрүде херек чүүл-дүр.
Орус дыл башкыларын кожууннарже ажылдадып чорудары-биле төлевилелди өөредилге яамызы буураткан деп болур. Шара-Нуурда өг-бүле бар, оларны сактып тур боор силер. Овсянников шак мындыг өг-бүлелерни үлегерге көргүзер турган. Овсянниковту чүге шүгүмчүлеп турар мен? Ол мээң чаңгыс чер-чуртуум-дур. Ол республикада байдалды эки билбес болза, канчаарыл? Агентилел орус-тыва азы тыва-орус дылдарның словарын чырыкче үндүрген болза, бурунгаар базым болур ийик.
Черже бадып, чонга таарымчалыг шиитпирлерни үндүрери чугула. Бисте шупту чүве стабильдиг деп илеткел кылып өөренип каанывыс кончуг-дур. А херек кырында ындыг эвес.
Кожууннарда орус дылдыг чон барык чок. Көдээ суурларда реаниматолог чок деп, чаа-ла кадык камгалал сайыды илеткеди. А ол кадрларны ынаар ажылдадып чорудары-биле кандыг ажылдар кылдынганыл?
Бо таварылгада Овсянников орус дылдыг чоннуң лидери болур ужурлуг. Ниити сөстер-биле илеткел кылып орбайн, ажыл-херек-биле бадыткаңар. Орус омактыг удуртукчунуң чанынга тыва азы өске нацияның оралакчылары турар кылдыр азы тыва удуртукчунуң чанынга орус омактыг оралакчы турарын чедип алыңар" - деп, Шолбан Кара-оол чазактың аппарат хуралынга чоннар аразында интернационалчы айтырыгга хамаарыштыр чугаалаан.
Мира КОНГУЛ-ООЛ
#интернационалимз #100летиеТНР #межнац #тыва #чазакхуралы #тыванын_аныяктары
