Өг – Өгбелеривистиң ыдыктыг оран-савазы

Хемчик сумузунуң А. А. Кунзук аттыг школазының музейиниң удуртукчузу Р.Д-С. Чедер-оол Бай-Тайганың ус-шевер хоочуну Сайлык Уртунайны чалап, өөреникчилерге солун, угаадыглыг ужуражылганы эрттиргенин өөредилге чери дыңнаткан. Алдыгы класстың өөреникчилери, "Музей ажылы" бөлгүмнүң кежигүннери хемчегге идепкейлиг киришкен. Ужуражылганың темазы «Өг – тыва чоннуң чурттаар оран-савазы». Аалчы уругларга тыва өгнүң, ооң тургузуунуң онзагайын таныштырган. Тыва өгнүң эт-севин, эдилелдерин салыры мырыңай тускай дүрүмнүг. Ол чурумну 12 чылдыг тыва календарь-биле дүүштүрүп каан. Ону кысказы-биле тодаргайлаарга мындыг: 1. Дөр черге ыяап -ла аптара салыр. 2. Аптара кыдыгларынче орун салыр. 3. Орун бажының дужунга эр улустуң, а дужунда өгнүң кыс ээзи олуду. 4. Аяк-сава, аъш -чем суггар херексел – үлгүүр. 5. Эжик аксы. Ол душка чорумал кижилер олурар. Кыжын хураган, бызаа челелээр. 6. Чыышкын азы чуък адаанда адыр ыяшка аргамчы, кижен, дужак, чүген, чулар, эзер азар. 7. Аъш-чем делгээр чавыс столчугаш – ширээ. 8. Өгнүң дап-дал ортузунда ожук турар. 9. Өгнүң иштинге үш кол ширтек чадар: дөр ширтээ, аай ширтээ, дедир ширтек. Өг – тыва чоннуң төөгүзү, ооң чарылбас кезээ. Өгбелеривистиң ыдыктыг оран-савазы-дыр. Школаның коллективи С.М. Уртунайга өөреникчилерге өг дугайында үлегер домактарны, тывызыктарны тыптырып, солун, өөредиглиг ужуражылга- кичээлди эрттирип бергенинге четтиргенин илереткен. #Бай_тайгакожуун