Ачыты Нурзат: 55-те «Кара ирбиш»

Чоокта чаа Тываның 55-ки даг-адыгжы бригадазының дайынчылары Ачыты Нурзат база Алаш Шугдур-оол «Черный барс» азы «Кара ирбиш» деп хөгжүм бөлүүн тургускан. Ооң тыптып келгенин дайынчы оолдар мынчаар тайылбырлады: «Ачыты-биле чаңгыс черде шериг албанында ажылдап чоруур бис. Тускай шериг операциязынче чорааш, база-ла чаңгыс майгынга чурттап, дайынчы кижиниң албан-хүлээлгезин күүседип турдувус. Бир хүн одаг кыдыынга тыва оолдар шайлап олурдувуста, Ачыты ындыг бодалды чугаалаан. Ооң соонда маңаа келгеш, бөлүүвүстүң бирги ырын бижиттирдивис» - деп, Алаш чугаалады. «Ийе, «Черный барс» бөлүүн тургузар дугайын­да бодал бо чайын июль 17-ниң хүнүнде тыптып келген. Чүге ыяап-ла кара ирбиш дээнил? Ооң утказын алыр болза, Украинага Лисичанск хоорайны хостап алырывыска, Төп шериг округунуң командылакчызы, генерал-полковник Александр Лапин тыва дайынчыларны «кара ирбиштер-дир силер» деп үнелээн. Ооң соонда бо ат Украинада тыва шериг оолдар аразында тарай берген» - деп, Ачыты тайылбырлаан. «ЧЁРНЫЙ БАРС» («КАРА ИРБИШ») хөгжүм бөлүү «ТЫВАҢ ДЭЭШ ТҮРЛҮГ ЧОР» деп баштайгы ырыны Украинада тускай шериг операциязында киржип турар эрес-дидим чаңгыс чер-чурттугларывыска база төрээн Тывавыстың төлептиг, коргуш чок оолдары — чуртувустуң бурунгаар хөгжүлдези, тайбың-чаагай келир үези дээш хары черге бажын салган маадырларывыска тураскааттывыс деп, дайынчы оолдар бирги ырызын таныштырган. Ырының сөзүн аныяк чогаалчы Тимур Кадын-Нава бижээн, аялгазын Айдемир Чамгын-оол (Айдар) чогааткан, а үн каастакчызы Даваа Дандар болганын сагындыраал. ТЫВАҢ ДЭЭШ ТҮРЛҮГ ЧОР! Дүжүп баткаш, өңү читкен, Чүгүрүшкен сылдыстар дег, Эжиң-өөрүң хораза-даа, Эр-ле сорууң черле салба! Тиккиледир соккан чүрээң Диңмит-даашка хөлзезе-даа, Каргырааңны, хөөмейиңни Чалгын кылгаш, сүлдең салба! Ханныг дайын салдарынга Харык-шинээң үстүп читсе, Бодалдарың чүглендиргеш, Боогдакчылаар хүлээлге-дир. Өгбе чагыын хажытпайн, күштүг чор! Тываң дээштиң сүрлүг чор, түрлүг чор! Тываның 55-ки даг-адыгжы бригадазында чаа тургустунган бөлүктүң дайынчы оолдары ноябрь 17-ниң хүнүнде марафон-концертти үндүрерин планнап турар. Концерттен чыгдынган акш-хөреңги-биле тускай шериг операциязында киржип чоруур дайынчы оолдарга немей дериг-херексел садар сорулганы Ачыты биле Алаш боттарының мурнунда салган. Мира КОНГУЛ-ООЛ, чуруктарны хууда архивтен алган. #тыванын_аныяктары солуннуң октябрь айның үндүрүлгезинден.