Шыдыраа – шупту назы-харның кижилеринге билдингир классиктиг оюн, ынчалза-даа бичии уруглар ортузунда ол кончуг нептереңгей. Ылаңгыя 5-7 харлыг уруглар шыдырааны кончуг сонуургаар. Бо үезинде чаштар шыдырааның кол-кол дүрүмнерин болгаш стратегиязын шиңгээдип аптар.

Тензин Монгуш – Шагаан -Арыг хоорайда «Бодаган» уруглар садының доозукчузу, спорттуң интеллектуалдыг хевири – шыдыраа оюнунуң келир үедеги сылдызы. Ам школада өөренип кирген. Тензин сан кичээлин сонуургаар. Санаарынга, бодалгалар бодаарынга, оон ыңай математиктиг кроссвордтар тыварынга сонуургалдыг. Хостуг үезинде шыдыраа ойнаарынга ынак.

Ол кожуун база республика чергелиг эрткен шыдыраа маргылдааларынга киришкилээн. Садикке барып тургаш безин турнирге ийиги черни ээлеп турган. Кожуун маргылдаазынга бирги черни ээлээн, а республика чергелиг шыдыраа маргылдаазынга киришкеш, өөредилге сайыдының адындан өөрүп четтириишкин бижиин алган.

Бичии Тензин амгы үеде бут бөмбүүн сонуургап турар. Школага бут бөмбүү биле шыдыраа бөлгүмнеринче баар бодалдыг. Оон ыңай лего чыырынга ынак. Робототехниканы база сонуургаар. Лего чыырынга кожууннуң чыынды командазы-биле мөөрейге киришкеш, аңаа бирги черни ээлээн.

Ол садиктен тура-ла, шыдыраа бөлгүмү биле менталдыг арифметикаже барып эгелээн. Оон ыңай «Шуптузун билип алыксап тур мен» эртем-шинчилел фестивалынга киришкен. Өзүп келгеш ачазы ышкаш полицейжи болур күзелдиг.