Сөөлгү үелерде социал четкилерде назы четпээн уругларга хостуг ажылчын олуттар чарлалдары көвүдээн, болганчок-ла «чиик ажыл» дугайында саналдар назы четпээннерни сагыш алындырып турар. Бо таварылгада аңгы-аңгы хостуг ажылчын олуттарны саналдап тургаш, колдуунда хостуг үезинде немей ажылдап алырын чарлаар. Ол бүгү саналдарны чаңгыс чүүл каттыштырып турар: хөй орулга. Ынчалзажок ол чарлалдар ийи дүптүг болур, элээдилер элзедикчиге таварышканын каразып безин четтикпес.

Мындыг таварылгалардан бодун канчап камгалаарыл?

Медээлерниң үндезин-дөзүн хынаңар – бир эвес танывазыңар кижи силерже каразынчыг саналдар-биле (ажыл, аян-чорук, «чажыт төлевилелдер») бижиир болза, дораан-на чөпшээрежиринче далашпаңар.

Боттарыңарның дугайында хууда медээлерни – адрес, телефон, төрелдерни айтып бербеңер. Бузурукчулар ону силерге удур ажыглап болур.

Саналдарны шүгүмчүлелдиг талазындан үнелеп көөрү чугула – бир эвес шын болгу дег эвес, эмин эрттир эки, чиик болза, меге-дир.

Оларның-биле харылзааны кара даңзыже киирери чугула. Бир эвес сезинчиг чүүлдерже силерни киир тыртарын оралдашса, дораан-на харылзааны үскеш, кара даңзыже киирер. Ол ышкаш улуг улуска азы социал четки деткимчезинче дыңнадыр.

Чүгле боттарыңарның чоок улузуңарга бүзүреп болур силер. Шын өңнүктериңер азы ажыл берикчилери силерни албадавас база чажыт болурун негевес.

Кандыг-даа үеде эрге-хоойлу органнарынче 112 дугаар таварыштыр долгап болур. А дүн-хүн чокка уругларның бүзүрел телефону ажылдап турар: — 8-800-2000-122, мобильдиг телефондан 124 дугаарже долгаар.

️ Утпаңар: Интернет четкизинде силерниң айыыл чок чорууңар чүгле боттарыңардан хамааржыр! Бо медээни эштериңер-биле үлежиңер – боттарыңарны болгаш чоок кижилериңерни камнаңар!

#безопасностьдетей #кибербезопасность

Минобр Тувы