«Малым бажын көвүдедир өстүрер мен…»

Улуг-Хемниң Ийи-Талда, Хайыраканда «Аныяк өг-бүлеге кыштаг» губернатор төлевилелиниң кыштагларын тудуп доозупкан. Көдээ ажыл-агый эргелелиниң кол зоотехниги Урана Монгуш, мал эмчизи Ольга Санчы база төлевилелдиң киржикчизи аныяк малчын Мерген-Херел Оюн хойларын хүлээп алыры-биле Эрес Айыр-оолдуң Шың-Бажында чайлаанга четкен. 
Садыглажыр дугуржулга кылган соонда, май айда-ла мал эмчилери хүлээдир хойларның ханын алгаш, кулактарын дугаарлап каан. Бээр хойларны аңгылап, кажаалаарынга аалда дузалакчы бичи оолдар улуг дузазын көргүскен. Аңгылап каан 200 хойну аалдың оолдары аъттарлыг дөгүтчүп бээри-биле Мерген-Херелдиң Бижээчиде чайлаанче сүржүп  берген. Кыштаан кылып доозупкаш-ла, дораан чайлаанда кажааны, чурттаар черин кылып алгаш, күш киир семиртип алыры-биле дорт-ла чайлагладып барганы ол. 
Мерген-Херелдиң авазы Салбак Санчаевна, чаавазы Сайлык Эрес-ооловна кыштаг тудуунга эгезинден-не дузалашканнар. Чайлагже база хоюн сүржүп алгаш үне бергеннер. Салбак Санчаевнаның ада-иези малчыннап чораан болгаш мАл ажылын кончуг эки билирлер.
Аразында садыглашкан малчыннарны Урана Седип-ооловна хүлээштирип тургаш эдерип каан хой эрте кыжын төрүүрүн, ыяк белеткенип алырын сүмелевишаан, аразында хомудал чогун айтырып, аттарын салдырткаш, онча-менди өстүрүп алырын күзээн. 
УлаштырХайыраканның Сенекте Ой-Аксы деп черде Назын Суваңның кыштаанга четкеннер. Бо кыштагның ийи каът чурттаар бажыңының соңгаларын, суугузун кылып дооскан, бажыңче чурттап кире берген болдулар. Суугузун Назынның өөнүң ишти Сайзанак кончу таптыг ийиги каъдынга чедир салып үндүрүпкен. Назын хоюн база-ла Сенекте малын тудуп орар акызы Мерген Суваң-биле садыглашкаш, 200 баш хоюн хүлээп алган. Көдээ ажыл-агый эргелелиниң кол зоотехниги Урана Седип-ооловна хойну санааш, хүлээнишкен дугайында документиге аттарны салдырткаш, хоюн семиртип, чайлагладып, тайгаладырын сүмележип чугаалашкан. Оларның чайлаа Телеме деп черде.
Кожууннуң мал эмчилери хойнуң ханын ап, кулаанга дугаар салыр дээрге, Мерген Суваң чөпшээрешпээн. Чүге дээрге изиг үеде салырга курттуур, ынчангаш күзүн сериидей бээрге салыр деп дугурушканнар.
Назын кыштаанга бичи бажың биле чунар-бажың тудуп  алыр дээш ыяжын белеткеп эгелей берген. Оларның бергедеп турара йтырыы---суггат.  Ынчалза-даа аныяк малчыннар «Малым бажын кызып өстүрер мен…» деп сорулганы салып алган кызып ажылдап турарлар.
 
СаянаХОВАЛЫГ,
«Улуг-Хем» солуннуң корреспондентизи
sitemap