БУТТУҢ ГРИБОКТУГ ААРЫЫ

Бо аарыг халдавырлыг грибоктуг (Микоз). Бүгү чер-делегей, планетада кижилерниң 20 хуу бо аарыг-биле аарып турар. Эң-не делгереңгейи-биле буттуң салааларының сыгыглары болгаш дыргактар үрелип баксыраар. Эмчилер онихомикоз деп диагносту салып турар.

Бир эвес салаалар аразының сыгыглары удаа-дараа шыгып турар болза, ол грибоктар идепкейжип, өзүп көвүдээр болгаш эпидермофития деп аарыгны өөскүдер. Кеш тоглап эгелээр азы ыйлаңгылаар, кызар, кижиир. Аарыгны чылыг-биле, шык улам өөскүдүп турар. Чайын эпидермофития каданнап көстүп келир. Буттары деридиичел кижилер база чунар-бажыңнар болгаш бассейннер ажылдакчылары ол аарыгдан бо-ла аарый бээр. Дер хөйде эпидермофития хөй айлар дургузунда читпес, харын чамдыкта чыл чылы-биле уламчылап, дыргактарга безин багай салдарлыг апаар.

Ол аарыгның дээпкен дыр­гаанга  көк черлер болгаш са­рыг өңнүг куржаглар көс­түп келир. Грибоктар үр үеде дыргакты аартып турган болза, ол кылыннай бээр азы эмин эртир чугалай бээр, ынчангаш кылаңы чиде бе­рип, сыныычал апаар. Гри­боктардан дыр­гак­тың аарыыры чыл чылы-биле үргүл-­ чүлээр, ол аарыг халдавырлыг болгаш ону үр үеде эмнээри чугула. Эпидермофитиядан камгаланырының хемчеглери бөдүүн. Салаалар аразының сыгыглары үргүлчү кургаг чоруур ужурлуг, бир эвес деридер болза ону чогуур өйүн-­ де эмнээр.

Сугга эжингеш, ваннага, душка киргеш, буттарны ыяк чодары эргежок чугула.

Буттары деридер кижилер литр сугга 100 грамм онаажыр кылдыр дуб деп ыяш чөвү-рээзи холуп каан чылыг сугга хүннүң-не бутту чиңнеп ап турары кончуг ажык­тыг. Ол эзилдиригни бичии када хайындыргаш, оон соой бээрге ажыглаар.

Бутту чиңнээн соонда, та­ваңгайларның кежин, ылаң­гыя салаалар аразын ол ыш­­каш уктарны бор кисло­тазындан, уротропинден, өрт­теткен квасцылардан (үш-үш грамм) талькадан (10 грамм) тургустунган хоюг порошок-биле арбыдадыр чаар. 10 г боркислотазы, 3 г тальк болгаш цинк холаан присыпка база кончуг ажыктыг.

Буттары деридер кижилерге резин улдуңнуг идик, ол ышкаш капрон болгаш нейлон уктар кедерин сүмелевейн турар, чү-ге дээрге синтетиктиг пөстер бодунче шык сиңирбес.

Эпидермофитиядан камга­ла­ныры-биле идикти бажыңга дезинфексилеп ап болур, улуг борбак хөвеңни азы союндак солун саазынын 40 хуу фор­малин азы 70 хуу уксус эссен­циязының эзилдириин сугга холааш өттүргеш, ботинка иштинге суккаш, ооң соонда ону солунга ораагаш, чаза хаап каан хааржак иштинге 2 хонукта суп каар. Ынчаар дезинфексилээн соонда идикти 1 хондур агаарладыр: ол үе иштинде формалин арлып чоруй баар болгаш ооң бузу кешти анчыгзындырбас.

Таваңгайын грибоктуг аарыгларга удур профи­лакти­калаарының ажыктыг аргазы бар. Чунар-бажыңга болгаш душка резин тапочкаларны ажыглаары болур. Таваңгайның болгаш салаалар кежинге кеш тоглаары, ыйлаңгы азы чарлыр чорук көстүп келир болза, албан дерматолог эмчиге баары чугула. Эпидермофитиядан аараан кижиниң өг-бүлезиниң бүгү кежигүннерин, ооң иш­тин­де бичии уругларны эм­чилер шинчиир ужурлуг.

Аажок кызар азы алгыг идик  кедип чоруурга, буттуң салаа­ларынга хаварыктар тыптыр — кеш­тиң мыйысталчак каъды кы­лын­нап азы ыжып, хөлчок аарышкылыг апаар. Буттуң дыңзыы-биле базып чоруур черинге (ээжекке, таваңгайга) кеш аажок кылыннап, карт­талы бээр. Хаварыктар бол­гаш буттуң кылыннай берген черлери кижини чүгле анчыг­зындырар эвес, а  харын буттуң хевирин база үреп турар. Ха­ны эвес хаварыктарны чай­ладырының эң-не бөдүүн ар­газы — саваңныг содалыг чылыг сугга чымчадыры болур.

Эң-не ажыктыг аргаларның бирээзи болза самицил кисло­тазындан (2 грамм) сүт кисло­тазындан (2 грамм), эфирден (2 грамм) болгаш коллодиядан (10 грамм) тургустунган суук чүүл болур. Ол суук чүүл-би­ле 7 хонуктуң дургузунда ха­варыкты чаар болгаш сески хүнүнде бутту чылыг сугга чиңнээр, хаварыкты шапты бижек биле арыглап болур, а өлүглени берген кешти пешза-биле арыглаар. Оон өске амгы үе­де 50 хуу салицилловая маз­тар аптекада бар бооп турар.

Чамдыкта идикти шын эвес шилип алганда бутту идик өйүп­тер: кызып ыжа бээр, ыйлаңгыжыгаштар көстүп кел­гилээр.

Идик өйүпкен черни эм­нээри нарын эвес. Ол черлерни 1 хуулуг цинк деп эм-биле чаар. Суглуг ыйлаңгыларның кежин стерильдиг  хачы-биле кезип каапкаш, ри­ва­ноль эзилдирии-биле ша­рып каар. Бажыңга хи­рур­гияның чурумнарын са­гы­­вайн тургаш, сал чү­лүүр-биле азы чидиг бижек-биле хаварыкты кезерге ол чер ириңней берип болур. Буттуң хаварарын болгаш идик өерин болдурбас дээш ону үргүлчү чуур, уктарны хүннүң солуур апаар, изиг илиир-биле базар, идикти шын шилип алыр болгаш ону баш бурунгаар таарыштыр кедер херек.

Хөй кижилер буттуң гри­боктуг аарыгларындан аарып турар, ылаңгыя чайгы үеде. Ынчангаш кевин-херек чок чаар эмнер-биле боттары эмненмес болза чугула. Кеш-шээр аарыглар диспансериниң дерматолог эмчизинге ки­рери чугула. Лабораторлуг анализти кылганының сөөлүн­- деаарыгны тодараткаш, ам дерматолог эмчи силерге  чогуур эмнерни биживишаан эмнээр. Шын эвес эмнен­гениниң түңнелинде аарыгны тодарадыры бергедеп, нарыы­дай бээрин утпаңар.

Эмчи Нина ОНДАР.

Кеш-шээр аарыглар диспансериниң эмчизи.

Рубрика: 

sitemap