«Билиг» ниитилелиниң лектору Айлан Монгуш «Ергаки» национал парыгын долгандыр экскурсияны эрттирген. «Билиг» ниитилелиниң регионалдыг салбырының лекторлары болгаш кежигүннери дыңнакчылар болган. Аян-чорук кокпазы-биле дыңнакчылар парктың адының тывылганының, заповедниктиң ховар үнүштериниң болгаш дириг амытаннарының, тус черниң тоолчургу чугааларының дугайында солун төөгүлерни дыңнааннар.
Тоолчу черлер – “Удуп чыдар Саян” база “Астыга берген даш” дугайында чугааже онза кичээнгейни салган. Удуп чыдар великан сагындырар хевирлиг даг “Удуп чыдар Саян” деп атты алганын лектор сонуургаткан. Тус чер чурттакчыларының тоолчургу чугаазындан алырга, ол чер чурттакчыларның амыр-дыжын хайгаарап, каржы күштерден камгалап турар. Регионнуң дыка хөй үндезин чонунга даг ыдыктыг чер деп санаттынар.
Астыга берген даш — дагның бажында дыка улуг борбак даш. Чалым хаялыг туруг кыйыында-даа болза, даш шимчеш дивес быжыг турары кайгамчык. Ол кончуг улуг даш бойдустуң бурунгу тоолчургу күштериниң ачызында турум турар деп төөгүп турар. Бир эвес дашка четкеш дээп алыр болза, камгалалды болгаш бүдүмчени алыр деп бүзүрел база бар.
«Удуп чыдар Саян биле Астыга берген даш чылдың-на хөй туристерни хаара тудуп турар. Ол черлерни барып көөрү регионнуң культурлуг өнчүзү апарган. Дыка хөй туристер маңаа бурунгу ужур-чаңчылдарны сонуургап, бойдустуң ээлеринге дээп болур деп, бүдүү бодап кээп турар» — деп, Айлан Монгуш чугаалаан.
Күш-шыдал-биле белеткелдиг киржикчилер национал парктың даглар болгаш хөлдериниң катаптаттынмас чаражын көргүзер алдаржаан Чурукчулар арттынче аян-чоруун уламчылаар аргалыг.
«Билиг.Чырыдыышкын» төлевилел эксперттерге арга-дуржулгазын солчуп, хүн бүрүнүң айтырыгларын ол-ла черге шиитпирлээр болгаш чаа аргаларны кады дилеп тывар арганы берип турар.
«Киржикчи бүрүзүнүң янзы-бүрү көрүштери чаа бодалдарны болгаш шиитпирлерни тыварынга дузалыг. Ужуражылга чүгле бойдустуң чурумалын сонуургаан эвес, а культура-төөгү талазы-биле чаңгыс аай бодалдыг кижилерниң аразында харылзааны быжыктырып, Тыва Республикада чырыдыышкын эгелээшкиннерин хөгжүдеринге чаа тыныш, езулуг ажыдыышкын апаар дээрзинге бүзүрээр мен» – деп, «Билиг» российжи ниитилелдиң Тывада филиалының директору Эмина Кызыл-оол демдеглээн.
Билиг.Чырыдыышкын — бүгү чуртта регионалдыг лекторлар командаларын каттыштырып, чаңгыс үзел-бодалдыглар-биле харылзашкан эксперттерниң профессионал өзүлдезинге байдалдарны тургускан, келир үеде төлевилелдер болгаш программаларның чаа идеяларын хевирлээринге идиг бээр «Билиг» ниитилелиниң төлевилели-дир.
